Financieel voorbereid op je kind: wat je nu regelt en wat later komt

De babykamer inrichten en een naam kiezen krijgen meestal alle aandacht, terwijl juist de financiële voorbereiding vaak blijft liggen. Toch scheelt het jaren later een hoop stress als je nu een paar dingen op orde brengt. Wij zetten op een rij wat je in de eerste maanden regelt, hoe je slim spaart voor later, en wat het Nibud adviseert over financiële opvoeding - met concrete bedragen.

Wat kost een kind eigenlijk? Een realistische verwachting

Voordat je gaat sparen, is het handig te weten wat er op je afkomt. Het Nibud schat de gemiddelde kosten van een kind op zo'n 15 tot 20% van het netto gezinsinkomen; een percentage dat vrijwel gelijk blijft van baby tot tiener, alleen de posten verschuiven. In de babytijd gaat er veel op aan luiers, kinderopvang en vaak veranderende kleding; bij een tiener verschuift het naar sport, kleding en een eerste mobiele telefoon.

Concreet betekent dat: het eerste jaar ben je vooral kwijt aan de basis. Denk aan luiers (rond de €600-€800 per jaar), babyvoeding, kraamzorg, kleding die om de paar maanden een maat groter moet, en - meestal de grootste post - kinderopvang. Dat laatste hangt sterk af van je inkomen en de kinderopvangtoeslag waar je recht op hebt, zoals je in onze eerdere blogpost kan lezen. Het is de moeite waard om vóór de bevalling al te berekenen wat jullie situatie is; dat voorkomt verrassingen in maand twee.

Beginnen met sparen voor later: waarom eerder écht loont

Als je vroeg begint met sparen voor je kind, hoeft het maandbedrag verrassend klein te zijn. Reken maar mee: leg je vanaf de geboorte €25 per maand opzij tegen een bescheiden spaarrente van 2%, dan staat er bij het 18e jaar zo'n €6.500. Bij €50 per maand loopt dat op naar ongeveer €13.000 – genoeg voor rijbewijs, een eerste kamer of een deel van een studie. Belangrijker dan het bedrag is het moment waarop je start.

Steeds meer ouders willen al vroeg een kinderrekening openen, zodat cadeaugeld, zakgeld en bijdragen van familie op één vaste plek terechtkomen. Dat maakt het eenvoudiger om inkomsten en uitgaven bij te houden en helpt kinderen later stap voor stap kennis te maken met geld.

Maak familie onderdeel van het plan

Rond de geboorte, bij verjaardagen en met feestdagen willen opa's, oma's en andere familieleden vaak graag iets geven. In plaats van steeds nieuw speelgoed - waar je binnen een jaar toch overheen groeit of al voldoende van hebt - is een financiële bijdrage voor later een waardevol alternatief.

Een praktische aanpak die bij veel gezinnen goed werkt: spreek af dat familieleden een klein bedrag storten in plaats van (of naast) een cadeau. Maak het concreet, bijvoorbeeld een spaardoel voor de eerste fiets, of voor "later, voor rijbewijs of studie". Familie waardeert het als ze weten dat hun bijdrage ergens naartoe gaat. Bijkomend voordeel: geen enveloppen die zoekraken in een la, en één plek waar je de voortgang kunt zien.

Voor grotere spaardoelen kiezen sommige gezinnen voor een aparte jongeren spaarrekening. Zo blijft het spaargeld overzichtelijk gescheiden van het geld voor dagelijkse uitgaven, en ontstaat er een duidelijk spaardoel voor de langere termijn.

Wat Nibud adviseert over financiële opvoeding – per leeftijd

Financiële opvoeding begint eerder dan veel ouders denken. Het Nibud is hierin dé autoriteit in Nederland en heeft duidelijke, leeftijdsgebonden adviezen. Hier de kern:

Rond 6 jaar kunnen de meeste kinderen munten en biljetten herkennen. Dat is volgens het Nibud een goede leeftijd om te beginnen met zakgeld. Begin met contant geld, zodat het tastbaar is. Een paar euro per week is genoeg voor kleine dingen als een snoepje of iets kleins bij de speelgoedwinkel. Op basisschoolleeftijd krijgt inmiddels ruim 80% van de kinderen zakgeld.

Vanaf 10 jaar adviseert het Nibud om samen met je kind een digitale bank- en spaarrekening te openen. Dat is de leeftijd waarop kinderen digitaal geld beter kunnen bevatten. Lfog de eerste keren wel samen in, zodat ze onder jouw begeleiding vertrouwd raken met bij- en afschrijvingen en pinpasgebruik.

Vanaf 12-13 jaar komt bij veel gezinnen kleedgeld erbij. Het Nibud noemt een gemiddeld bedrag van ongeveer €50 per maand, al hangt dit sterk af van wat je kind ervan moet betalen (alleen kleding? Ook schoenen, jassen, sportkleding?). Maak die afspraken glashelder vooraf.

Eén vuistregel die het Nibud onderstreept en die ouders vaak vergeten: koppel zakgeld niet aan klusjes in huis. Meehelpen is een normale verantwoordelijkheid, geen betaald werk. Wil je je kind laten bijverdienen, spreek dan aparte klussen af boven op de gewone huishoudelijke taken.

Volgens onderzoek van het Nibud komen kinderen die van jongs af aan leren omgaan met geld later minder vaak in financiële problemen. Dat is misschien wel het krachtigste argument om er niet te lang mee te wachten.

Vergeet je eigen financiële situatie niet

Nog een blinde vlek die veel jonge ouders hebben: bij alle aandacht voor het kind wordt de eigen financiële situatie snel vergeten. Terwijl er juist veel verandert. Eén van jullie gaat mogelijk minder werken, er komen nieuwe vaste lasten (kinderopvang!), en je hebt vaak nieuw recht op regelingen die je vóór het kind niet had.

Loop daarom in de eerste maanden na de geboorte deze checklist door:

• Kinderbijslag - automatisch aangevraagd via de aangifte bij de gemeente, maar controleer of het bedrag klopt (€290-€380 per kind per kwartaal, afhankelijk van leeftijd).

• Kinderopvangtoeslag - vraag deze aan bij de Belastingdienst zodra je opvang hebt geregeld. Doe dit niet later dan de maand waarin de opvang start, anders loop je geld mis.

• Kindgebonden budget - afhankelijk van je inkomen; automatisch als je toeslagen ontvangt, maar check op toeslagen.nl of je erop recht hebt.

• Zorgverzekering - je kind is gratis meeverzekerd tot 18 jaar op de basisverzekering van (een van) de ouders. Meld het aan bij je verzekeraar.

• Testament en voogdij - een onderwerp waar niemand aan wil beginnen, maar dat wél belangrijk is. Vastleggen wie de voogdij krijgt als jullie beiden zouden wegvallen, is een van de weinige puur juridische dingen die alleen jullie kunnen regelen. Wijzer in Geldzaken (het platform van het ministerie van Financiën) heeft hierover heldere, neutrale informatie op wijzeringeldzaken.nl.

Hoe wij hiernaar kijken

Financiële voorbereiding op een kind hoeft niet ingewikkeld te zijn. Onze eerlijke tip: probeer niet alles tegelijk perfect te regelen. Begin klein - een spaarrekening openen, een maandelijkse automatische overschrijving instellen, familie inlichten - en bouw de rest gaandeweg uit. Financiële opvoeding is een marathon, geen sprint, en de kleine stappen tellen op.

En vergeet niet: je kindje herinnert zich straks niet hoeveel er op de spaarrekening stond. Wat wel blijft hangen, zijn de gewoonten die je ze meegeeft en de rust die er in het gezin heerst omdat het geld overzichtelijk is.

---

Heb jij zelf tips of vragen over dit onderwerp die je graag wil delen met de babyspullen advies community? Laat hieronder je bericht achter!